Ostrzeżenie przed ekstremalnymi opadami deszczu – przygotuj się

Liczba województw z ostrzeżeniem III stopnia: 4 (śląskie, małopolskie, podkarpackie, świętokrzyskie) ·
Prognozowane opady: 20–35 mm na godzinę, lokalnie do 50 mm ·
Data wydania ostrzeżeń: 8 lipca 2025 ·
Średnia roczna suma opadów w Polsce: ok. 600 mm ·
10 mm deszczu odpowiada: 10 litrom na metr kwadratowy

Oto syntetyczne zestawienie najważniejszych liczb dotyczących ostrzeżeń IMGW.

Gdzie jest podtopienia w Polsce?

Aktualne regiony zagrożone podtopieniami

• Podtopienia występują głównie na południu Polski – w województwach śląskim, małopolskim i podkarpackim potwierdzono zalane ulice i posesje (Fakt – serwis informacyjny).
• IMGW wydał ostrzeżenia III stopnia dla tych rejonów 8 lipca 2025 roku (wPolityce – serwis informacyjny).
• W miastach takich jak Kraków i Katowice woda wdarła się na jezdnie i do piwnic w ciągu kilkudziesięciu minut od rozpoczęcia ulewy (Fakt – serwis informacyjny).

Mapa ostrzeżeń hydrologicznych IMGW

Instytut Meteorologii i Gospodarki Wodnej (główna państwowa służba hydrologiczno-meteorologiczna) udostępnia mapę ostrzeżeń na swojej stronie i w aplikacji IMGW. W lipcu 2025 roku na mapie widniały cztery województwa oznaczone kolorem czerwonym – III stopień, czyli najpoważniejszy alert. Ostrzeżenia obejmowały zarówno opady deszczu, jak i ryzyko wezbrań na rzekach górskich i podgórskich.

Z danych IMGW wynika, że alerty III stopnia obowiązywały od 8 lipca od godzin porannych do 9 lipca włącznie. W kolejnych dniach stopień został obniżony do II.

Sedno sprawy: właśnie regiony przyzwyczajone do deszczu bywają najbardziej zaskoczone, gdy alert III stopnia wymaga działań wykraczających poza codzienną rutynę.

Gdzie są największe opady deszczu w Polsce?

Rekordy opadowe w Polsce

• Największe opady notowane są w Karpatach, zwłaszcza w Beskidach i Tatrach. Średnia roczna suma opadów w Zakopanem przekracza 1000 mm – to niemal dwukrotność średniej krajowej wynoszącej około 600 mm (Fakt – serwis informacyjny).
• Podczas ulew w lipcu 2025 roku lokalne sumy opadów sięgały według wstępnych raportów nawet 150 mm na metr kwadratowy w regionie podkarpackim (Fakt – serwis informacyjny).

Regiony z najwyższymi sumami opadów

Poza górami wysokie sumy opadów notuje się również na Wyżynie Śląskiej i w rejonie Gór Świętokrzyskich. W lipcu 2025 roku to właśnie te obszary znalazły się pod ostrzeżeniami III stopnia. Niż genueński, który przyniósł ulewy, zatrzymywał się nad południową Polską, wypompowując wilgoć znad Morza Śródziemnego.

W skali całego kraju układ opadów jest nierównomierny – północno-wschodnia Polska otrzymuje średnio 500–550 mm rocznie, podczas gdy południe nawet 1000–1200 mm. Różnica jest więc niemal dwukrotna.

Implikacja: skala opadów, którą południe przyjmuje regularnie, dla centralnej Polski byłaby zjawiskiem ekstremalnym.

Jakie są najbardziej deszczowe miasta w Polsce?

Top 5 deszczowych miast

• Zakopane – średnio około 1100 mm rocznie, głównie z powodu położenia w Tatrach, gdzie wilgotne masy powietrza unoszą się nad zboczami i wykraplają.
• Bielsko-Biała – około 950 mm, rejon podgórski Beskidów.
• Kraków i Katowice – około 700 mm każdy, wyższe sumy niż w centralnej Polsce ze względu na bliskość gór.
• Wrocław – około 600 mm, ale lokalnie podczas ulew letnich może przekroczyć 800 mm (Fakt – serwis informacyjny).

Porównanie opadów w miastach

Różnica między Zakopanem a Warszawą wynosi około 400 mm rocznie – to ekwiwalent 400 litrów wody na metr kwadratowy. W przeliczeniu na przeciętny dach o powierzchni 100 m² oznacza to 40 000 litrów więcej deszczu, które każdego roku spadają na górskie miasto. Podczas jednej ulewy w lipcu 2025 roku w Krakowie spadło około 50 mm w ciągu kilku godzin – to połowa średniej miesięcznej sumy opadów.

Wniosek: miasta podgórskie muszą mierzyć się z obciążeniem opadowym, do którego nie są dostosowane starsze systemy kanalizacyjne.

Czemu w Polsce ciągle pada deszcz?

Przyczyny częstych opadów

• Polska leży w strefie zderzenia mas powietrza polarnego i zwrotnikowego. Gdy ciepłe, wilgotne powietrze z południa napływa nad chłodną Europę Środkową, wilgoć wykrapla się w postaci ulewnych opadów (Fakt – serwis informacyjny).
• Zmiany klimatyczne zwiększają częstotliwość ekstremalnych zjawisk – im cieplejsza atmosfera, tym więcej wilgoci może utrzymać, co przekłada się na gwałtowniejsze ulewy.

Niże genueńskie i fronty atmosferyczne

Niże genueńskie powstają nad Zatoką Genueńską, gdzie ciepłe Morze Śródziemne dostarcza ogromnych ilości wilgoci. Przemieszczając się na północny wschód, przynoszą nad Polskę obfite opady, zwłaszcza latem. W lipcu 2025 roku jeden z takich niżów zatrzymał się nad południową Polską, powodując opady rzędu 35 mm na godzinę.

Z danych IMGW wynika, że takie zjawiska są typowe dla klimatu Polski, ale ich intensywność rośnie – w ciągu ostatnich 30 lat liczba dni z opadami powyżej 30 mm wzrosła o około 15–20% w regionie karpackim.

Wniosek: im wyższa temperatura, tym więcej wilgoci w atmosferze i tym gwałtowniejsze ulewy – to mechanizm, który będzie wzmacniać ryzyko podtopień.

Ile litrów to 10 mm deszczu?

Przeliczanie opadów na litry

• 10 mm deszczu na metr kwadratowy to dokładnie 10 litrów wody. Przelicznik jest prosty: 1 mm opadu = 1 litr na m².
• Opad 35 mm/h na dachu o powierzchni 100 m² daje 350 litrów wody w ciągu godziny – to równowartość dużej wanny wypełnionej po brzegi.

Znaczenie dla podtopień

Gdy w ciągu godziny spada 30–40 mm deszczu, gleba nie jest w stanie wchłonąć takiej ilości wody, zwłaszcza na terenach zurbanizowanych. Woda spływa po utwardzonych powierzchniach do najniższych punktów – piwnic, garaży podziemnych, przejść pod torami. Opady powyżej 30 mm w krótkim czasie są przez hydrologów uznawane za granicę, powyżej której ryzyko podtopień gwałtownie rośnie (gov.pl – PSSE Lubań).

W lipcu 2025 roku prognozy mówiły o lokalnych opadach do 50 mm na godzinę – to 50 litrów na metr kwadratowy. W skali osiedla oznacza to tony wody, która w ciągu kilkudziesięciu minut szuka drogi do kanalizacji lub – gdy ta nie nadąża – do piwnic i na ulice.

Wniosek: fizyczny przelicznik pokazuje, że pozornie abstrakcyjny zapis „35 mm/h” to realna ilość wody zagrażająca budynkowi.

Oś czasu: ekstremalne opady lipiec 2025

• 6–7 lipca 2025: Niż genueński nad Europą Środkową – prognozy ulew w Polsce (wPolityce – serwis informacyjny).
• 8 lipca 2025: IMGW wydaje ostrzeżenia hydrologiczne III stopnia dla czterech województw: śląskiego, małopolskiego, podkarpackiego i świętokrzyskiego (Fakt – serwis informacyjny).
• 8–9 lipca 2025: Intensywne opady deszczu – podtopienia w miastach, m.in. w Krakowie, Katowicach i Rzeszowie (wPolityce – serwis informacyjny).
• 10 lipca 2025: Opady słabną, ostrzeżenia obniżone do II stopnia.

Wniosek: największe ryzyko koncentrowało się w pierwszych 48 godzinach od wydania alertu.

Co wiemy, a co pozostaje niejasne

Potwierdzone fakty

• Niż genueński przyniósł ulewy o sumie 20–35 mm/h w południowej Polsce (Fakt – serwis informacyjny).
• Ostrzeżenia IMGW są oficjalnym źródłem informacji – III stopień wydany 8 lipca 2025 (wPolityce – serwis informacyjny).
• Podtopienia wystąpiły w województwach południowych – zalane ulice i piwnice w Krakowie, Katowicach, Rzeszowie (Fakt – serwis informacyjny).

Co pozostaje niejasne

• Czy opady będą się utrzymywać przez kilka kolejnych dni? – prognozy długoterminowe są niepewne.
• Dokładna skala zniszczeń – raporty z gmin są jeszcze zbierane i weryfikowane.
• Jak szybko woda opuści tereny zalane? – zależy od dalszych opadów i sprawności systemów melioracyjnych.
• Czy podobne zjawiska wystąpią w sierpniu? – sezon ulewnych deszczy w Polsce trwa do września, ale lokalizacja niżów genueńskich jest trudna do przewidzenia z miesięcznym wyprzedzeniem.

Wniosek: niepewność co do dalszego rozwoju sytuacji pozostaje na tyle duża, że mieszkańcy zagrożonych regionów powinni utrzymywać gotowość.

Eksperci ostrzegają

„Ostrzeżenia hydrologiczne III stopnia oznaczają, że spodziewamy się gwałtownego wzrostu stanu wody w rzekach i potokach, szczególnie w zlewniach górskich i podgórskich. Możliwe są podtopienia na terenach zalewowych i w miastach, gdzie systemy kanalizacyjne mogą nie nadążać z odprowadzaniem wody.”

– IMGW (Instytut Meteorologii i Gospodarki Wodnej – państwowa służba hydrologiczno-meteorologiczna), komunikat z 8 lipca 2025 (wPolityce – serwis informacyjny)

„Apelujemy o rozwagę na drogach. Unikajcie wjazdu na zalane odcinki – woda na jezdni może być znacznie głębsza, niż się wydaje. Zabezpieczcie wartościowe rzeczy w swoich domach i przestawcie pojazdy w bezpieczne miejsca.”

– Rzecznik Rządowego Centrum Bezpieczeństwa, apel z 8 lipca 2025 (gov.pl – PSSE Lubań)

„Przygotuj worki z piaskiem i umieść je w newralgicznych miejscach przed wejściem do budynku. Naładuj telefon komórkowy i śledź komunikaty w lokalnym radiu lub telewizji. Przestaw pojazdy z posesji w niezagrożone miejsca.”

– Powiatowa Stacja Sanitarno-Epidemiologiczna w Lubaniu, zalecenia z 2025 roku (gov.pl – PSSE Lubań)

Trzy głosy – instytucji meteorologicznej, centrum zarządzania kryzysowego i lokalnej stacji sanitarnej – mówią jednym głosem: ostrzeżenia III stopnia wymagają konkretnych działań, a nie tylko biernego śledzenia prognoz. Dla mieszkańca południowej Polski oznacza to, że worki z piaskiem i naładowany telefon to nie nadgorliwość, ale standardowe wyposażenie sezonu ulewnego.

Południowa Polska zmierzyła się w lipcu 2025 roku z najpoważniejszym ostrzeżeniem hydrologicznym, jakie IMGW może wydać – III stopień, opady do 50 mm na godzinę, podtopienia w miastach i na wsiach. Dla mieszkańca regionów zagrożonych konsekwencja jest jedna: znajomość mapy ostrzeżeń, przeliczników mm na litry i zestawu zabezpieczeń (worki z piaskiem, naładowany telefon, przestawiony pojazd) decyduje o tym, czy ulewa skończy się na mokrym trawniku, czy na wezwaniu straży pożarnej. Albo zabezpieczysz dom, zanim zacznie padać, albo będzie wynosił wodę z piwnicy.

Najczęściej zadawane pytania